DNS Lookup: domenin DNS qeydlərini necə yoxlamaq olar

DNS internetin "telefon kitabçası"dır: example.com kimi insan üçün anlaşılan domenləri IP-ünvanlara və digər texniki parametrlərə çevirir. Hansı qeydlərin olduğunu və onları niyə yoxlamaq lazım olduğunu anlayaq.

Əsas DNS qeyd tipləri

• A — domeni serverin IPv4 ünvanı ilə əlaqələndirir.
• AAAA — eyni şey, amma IPv6 üçün.
• MX — domen üçün hansı serverin poçt qəbul etdiyini və bir neçə server olduqda hansı ardıcıllıqla sınanacağını göstərir.
• TXT — sərbəst mətn; çox vaxt burada domen sahibliyini təsdiqləyən qeydlər, SPF və digər texniki etiketlər saxlanılır.
• NS — domen üçün hansı DNS serverlərinin cavabdeh olduğu (adətən qeydiyyat və ya hostinq provayderinin serverləri).
• CNAME — "ləqəb", domen birbaşa IP-ünvana deyil, başqa domen adına yönləndirir.
• SOA — zonanın parametrlərini göstərən xidmət qeydi: administrator kimdir, keş nə qədər tez-tez yenilənməlidir.

DNS-i niyə yoxlamaq lazımdır

DNS yoxlaması tipik problemlərin səbəbini tez tapmağa kömək edir: sayt yeni hostinqə köçdükdən sonra açılmır, poçt gəlmir, subdomen resolv olunmur. Əksər hallarda A qeydinin hansı IP-yə işarə etdiyini və bunun əsl serverlə üst-üstə düşdüyünü yoxlamaq kifayətdir.

DNS niyə dərhal yenilənmir

Hər DNS qeydinin TTL (yaşama müddəti) parametri var — dünya üzrə resolverlərin köhnə dəyəri yenidən soruşmadan neçə saniyə keşdə saxlaya biləcəyi. Əgər A qeydini indicə dəyişmisinizsə, amma köhnə IP hələ də göstərilirsə — bu normaldır: köhnə TTL bitənə qədər gözləyin (adətən bir neçə dəqiqədən bir günə qədər).

DNS over HTTPS (DoH)

Adi DNS sorğusu UDP üzərindən açıq şəkildə göndərilir və provayder texniki olaraq hansı domenləri resolv etdiyinizi görə bilər. DoH eyni sorğunu HTTPS-ə bükür — adi DNS və DoH sorğusunun nəticələri fərqləndikdə (məsələn, provayderdə DNS filtrasiyası olduqda) bunu ayrıca yoxlamaq faydalıdır.